السيد محمد حسين الطهراني
60
رساله بديعه در تفسير آيه الرجال قوامون على النساء ... (فارسى)
بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ » تا آخر آيه . بهواسطه عبد الرّزّاق و عبد بن حميد و ترمذى و حاكم و سعيد بن منصور و ابن جرير و ابن منذر و أبى حاتم از طريق مجاهد از امّ سلمه نقل مىكند كه امّ سلمه خدمت پيغمبر اكرم عرض كرد : يا رسول الله ! مردان جهاد مىكنند و ما جهاد نميكنيم كه به فيض شهادت نائل آئيم و همانا براى ما نصف سهميّه در ارث است ؟ پس خداوند اين آيه را نازل فرمود : وَ لا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ . * « 1 » و درباره جواب به سؤال امّ سلمه اين آيه نيز نازل شد : « إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِماتِ . . . » « 2 » تا آخر آيه . و همچنين ابن أبى حاتم از طريق سعيد بن جبير از ابن عبّاس نقل مىكند كه : زنى خدمت پيغمبر اكرم صلّى الله عليه و آله و سلّم آمد و گفت : اى پيغمبر خدا ! مرد دو برابر زن ارث مىبرد ، و شهادت دو زن برابر با يك مرد است ؛ آيا ما ( زنان ) در مورد اعمال نيز اين چنينيم ؟ اگر زنى كار نيكى انجام دهد نصف اين نيكى براى او نوشته مىشود ؟ پس خداوند در پاسخ ، اين آيه را نازل فرمود كه : « وَ لا تَتَمَنَّوْا . . . » تقاضاى غير از آنچه مقدّر شده نكنيد كه عدل است و از من صادر شده است . و سعيد بن منصور و ابن منذر از عكرمه نقل ميكنند كه گفت : گروهى از زنان از پيغمبر اكرم تقاضاى جهاد كردند و گفتند : دوست داريم كه خداوند جهاد را براى ما هم قرار دهد و آن اجرى كه مردان از ( جهاد ) مىبرند نصيب ما هم بشود . خداوند اين آيه را نازل فرمود كه : « وَ لا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ . « 3 » » و در تفسير آيه : « الرِّجالُ قَوَّامُونَ . . . » تا آخر آيه ، روايات متعدّدى در شأن نزول آيه كه آن مرد انصارى به صورت زن خود سيلى زد ، و رسول اكرم حكم به قصاص
--> ( 1 ) آيه 32 ، از سوره 4 : النساء : « آنچه را كه خداوند به بعضى از شما نسبت به ديگرى فزونى و برترى بخشيد آرزو نكنيد . ( 2 ) آيه 35 از سوره 33 : احزاب ( 3 ) « الدّر المنثور » چاپ افست در طهران سال 1377 جلد دوم ص 149